ورزد ، نه نظر به خود آن چيز است ، بلكه از اين حيث است كه ارتباط وانتساب به خدا دارد وأو را به حق متعال نزديك مىسازد . وخلاصه ، محبّت خالص خداوند جز براي عارف باللّه متصوّر نيست . فصل پنجم به اين نكته مىپردازد كه عبادات در جلب منافع روحاني واصلاح امراض نفساني سودمند است . در مقام توضيح مىنويسد : صانع دانا وتوانا انسان را از جسم وروح ، ظلمت وضياء ، كدورت وصفا ، ظاهر مشهود وباطن مستور آفريده است . همچنان كه بدن انسان را حالتي است مزاجى ، كه اگر از حدّ وسط انحراف واعوجاج نيابد واز حدّ اعتدال بيرون نرود صحّت طبيعي آن بحال خود باقي مىماند ، امّا در صورت انحراف واعوجاج به فساد وتباهى كشيده مىشود ودر معرض اسقام وآلام وانتشاى آفتها ومحنتها قرار مىگيرد ؛ همچنين روح هم اگر از حد وسط واعتدال خارج شود ودر اخلاق وصفات شهوى وغضبى وفكرى به افراط وتفريط گرايد ، در معرض امراض باطني ومعاصي واقع مىشود ، كه نتيجه‌اش هلاك اخروى وعذاب سرمدي است . روح انسان را حالتي است اصلى كه در قول صادق ومصدّق رسول خدا آمده است : « كلّ مولود يولد على الفطرة » . تا وقتي كه اين لطيفهء قدسي بر صفا وحالت اصلى خود باقي است ، محلّ انعكاس اشراقات أنوار هدايت روحاني ودر معرض وزش نسيمهاى سعادات قدسي وبوى خوش عنايات ربّانى است . وهمان‌طور كه غذاها ودواها در ادامهء حيات بدني وابقاى صحّت وتندرستى واعتدال مزاجى تأثير دارند ، عبادات شرعي واعمال وافعال انسان هم در صحّت واعتدال حيات نفساني وروحاني مؤثّرند . فصل ششم در تفصيل مطالب مذكور وكشف وبيان وجوه تناسب ميان ظاهر وباطن وأنواع تشابه وهمانندى ميان غذاهاى جسماني وروحاني است ؛ واينكه احكام را مصالحى وشرايع را - اعمّ از ظاهري وباطني ، علمي وعملي - مقاصدى است . مقصود شريعت ظاهري ، تهذيب ظاهر است از پليديها وآلودگيهاى جسماني والزام انسان به